Bekkenpijn en bekkeninstabiliteit tijdens de zwangerschap: oorzaken, symptomen & tips
Heb je bekkenpijn tijdens je zwangerschap? Je bent zeker niet de enige. Pijn rondom het bekken, lage rug of het stuitje komt bij veel zwangere vrouwen voor. De klachten kunnen variëren van een zeurend gevoel in je onderrug of bekken tot een scherpe pijn bij het lopen, traplopen, opstaan of omdraaien in bed.
Veel vrouwen noemen deze klachten bekkeninstabiliteit. Tegenwoordig wordt ook vaak gesproken over zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn of bekken(gordel)pijn. Wat de naam ook is: de pijn kan behoorlijk vervelend zijn en invloed hebben op je dagelijks leven.
Maar waardoor ontstaat bekkenpijn tijdens de zwangerschap? Hoe herken je bekkeninstabiliteit en wat kun je zelf doen om de klachten te verminderen? In dit blog leg ik uit waar bekkenpijn vandaan kan komen en geef ik praktische tips om je lichaam tijdens de zwangerschap zo goed mogelijk te ondersteunen.
Waarom krijg je bekkenpijn en bekkeninstabiliteit tijdens de zwangerschap?
Tijdens je zwangerschap verandert er veel in je lichaam. Je bekken en de omliggende spieren, banden en gewrichten moeten zich aanpassen aan de groei van je baby en aan de veranderende belasting van je lichaam.
Onder invloed van zwangerschapshormonen worden banden en bindweefsel soepeler. Ook verandert je houding doordat je buik groeit en je zwaartepunt verschuift. Hierdoor verandert de belasting op je bekken, onderrug en heupen.
Bekkenpijn tijdens de zwangerschap heeft meestal niet één duidelijke oorzaak. Een combinatie van hormonale veranderingen, een veranderde lichaamshouding, de toenemende belasting en de manier waarop je spieren en gewrichten daarop reageren, kan een rol spelen.
De term bekkeninstabiliteit wordt in Nederland veel gebruikt voor bekkenklachten tijdens de zwangerschap. In de medische literatuur wordt ook vaak gesproken over zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn of bekken(gordel)pijn. Niet iedere vrouw met bekkenpijn heeft daadwerkelijk sprake van een instabiel bekken. De klachten kunnen ontstaan door een combinatie van hormonale veranderingen, veranderde belasting, houding en de manier waarop spieren en gewrichten tijdens de zwangerschap samenwerken.
Wat zijn de symptomen van bekkeninstabiliteit?
Bekkenpijn tijdens de zwangerschap kan zich op verschillende manieren uiten. De pijn kan aan de voorkant, achterkant of zijkant van het bekken zitten en soms uitstralen naar de onderrug, liezen, heupen of bovenbenen.
Veel voorkomende klachten zijn:
- pijn rond het schaambeen of de voorkant van het bekken
- pijn in de onderrug
- pijn rond het heiligbeen of de SI-gewrichten
- pijn in de liezen of heupen een zwaar of vermoeid gevoel in het bekken
- pijn bij lopen of traplopen pijn bij het opstaan uit een stoel of bed
- pijn bij het omdraaien in bed
- pijn bij het aan- en uitkleden, bijvoorbeeld wanneer je op één been staat
- meer klachten na een actieve dag of langere tijd staan
Sommige vrouwen ervaren vooral een scherpe pijn, terwijl anderen eerder een zeurend of zwaar gevoel hebben. Ook startpijn – pijn bij het beginnen met lopen nadat je een tijdje hebt gezeten of gelegen – komt regelmatig voor.
Wat te doen bij bekkenpijn tijdens de zwangerschap?
Er zijn gelukkig verschillende dingen die je zelf kunt doen om de klachten te verminderen:
- Neem op tijd rust. Wacht niet tot je uitgeput bent, maar bouw rustmomenten bewust in gedurende de dag en verdeel de activiteiten over de dag
- Niet langdurig staan. Wandel korte stukken in plaats van 1 lange wandeling
- Zoek een goede balans. Volledig stilzitten helpt niet, maar te veel op je lichaam vragen ook niet. Wissel actief zijn af met voldoende rust.
- Let op je houding en wissel regelmatig van houding. Ga niet op één been staan om bijvoorbeeld je schoenen aan te doen of je broek aan te trekken, en zorg dat je gewicht goed verdeeld blijft.
- Vermijd asymmetrische bewegingen waar mogelijk. Zoals je kind op één heup dragen, zware tassen aan één kant tillen en bij het in- en uitstappen van de auto je knieën zoveel mogelijk bij elkaar houden.
- Gebruik een kussen tussen je knieën tijdens het slapen. Dit ondersteunt een neutrale positie voor je bekken en heupen als je beide knieën optrekt. (lees meer hierover in mijn Blog ).
- Blijf zo actief mogelijk binnen je pijngrenzen. Wandelen, zwemmen of zwangerschapsyoga kunnen prettig zijn, zolang deze activiteiten je klachten niet verergeren. Probeer niet “door de pijn heen” te bewegen.
Kan zwangerschapsmassage helpen bij bekkenpijn?
Een zwangerschapsmassage bij bekkenpijn kan een fijne manier zijn om extra ontspanning en verlichting te ervaren. Bij een massage besteed ik vooral veel aandacht aan spieren rondom het bekken, de bilspieren, heupen en onderrug. In mijn praktijk hoor ik regelmatig van vrouwen dat zij na een zwangerschapsmassage meer ontspanning en verlichting rondom hun bekken en onderrug ervaren.
Onderzoek naar massage tijdens de zwangerschap laat zien dat massage mogelijk kan bijdragen aan vermindering van pijn en verbetering van kwaliteit van leven. De resultaten zijn interessant, maar massage moet daarbij worden gezien als een aanvulling en niet als vervanging van medische of fysiotherapeutische begeleiding.
Tijdens een zwangerschapsmassage bij Adeo Massage Pregnancy & More wordt de behandeling afgestemd op jouw zwangerschap en op hoe je je op dat moment voelt. Het doel is vooral om je lichaam te laten ontspannen en gespannen spieren rondom het bekken en de onderrug op een prettige manier te behandelen.
Heb je ernstige of aanhoudende bekkenpijn? Dan is het belangrijk om dit ook te bespreken met je verloskundige of huisarts. Een bekkenfysiotherapeut kan je helpen om beter om te gaan met je klachten en gericht te werken aan je belastbaarheid.
Wanneer moet je met bekkenpijn naar een bekkenfysiotherapeut?
Heb je veel pijn, nemen de klachten toe of wordt het steeds moeilijker om te lopen, werken, slapen pijn bij omdraaien in bed tijdens zwangerschap
of dagelijkse activiteiten uit te voeren? Bespreek je klachten dan met je verloskundige, huisarts of een bekkenfysiotherapeut.
Ik vind het belangrijk dat jij een fijne, ontspannen zwangerschap hebt, ondanks de klachten die erbij kunnen horen. Herken je jezelf in bovenstaande klachten en ben je op zoek naar verlichting? Neem contact op of boek een zwangerschapsmassage.
Bekkenpijn aan het einde van de zwangerschap
Bij sommige vrouwen nemen bekkenpijn en bekkenklachten aan het einde van de zwangerschap toe. Je baby groeit en daardoor wordt je buik groter, je lichaam wordt zwaarder belast en dagelijkse bewegingen kunnen daardoor meer inspanning kosten. Ook kan vermoeidheid ervoor zorgen dat klachten gedurende de dag erger worden.
Blijf goed luisteren naar je lichaam en wissel activiteiten af met voldoende rust. Als de klachten je dagelijks functioneren steeds meer beperken, bespreek dit dan met je verloskundige, huisarts of bekkenfysiotherapeut.
Veelgestelde vragen over bekkenpijn tijdens de zwangerschap
Is bekkenpijn tijdens de zwangerschap normaal?
Bekkenpijn komt bij veel zwangere vrouwen voor. De ernst van de klachten verschilt sterk. Bij aanhoudende of hevige pijn is het verstandig je klachten te bespreken met je verloskundige, huisarts of bekkenfysiotherapeut.
Hoe voelt bekkeninstabiliteit tijdens de zwangerschap?
Bekkeninstabiliteit kan voelen als een zeurende of scherpe pijn rond het schaambeen, de onderrug, heupen, liezen of het heiligbeen. Klachten kunnen erger worden bij lopen, traplopen, opstaan of omdraaien in bed.
Wat helpt tegen bekkenpijn tijdens de zwangerschap?
Voldoende rust, afwisseling tussen bewegen en rusten, het aanpassen van bewegingen die pijn veroorzaken en gerichte begeleiding kunnen helpen om de klachten beter hanteerbaar te maken.
Kan zwangerschapsmassage bij bekkeninstabiliteit?
Zwangerschapsmassage kan een fijne aanvulling zijn wanneer je tijdens je zwangerschap last hebt van gespannen spieren rondom je bekken, heupen of onderrug. De massage is gericht op ontspanning en het verminderen van spierspanning. Bij ernstige of aanhoudende bekkenklachten is het belangrijk om daarnaast advies te vragen aan je verloskundige, huisarts of bekkenfysiotherapeut.
Wanneer moet ik met bekkenpijn naar een bekkenfysiotherapeut?
Als bekkenpijn je dagelijkse activiteiten, werk, slaap of bewegen duidelijk beperkt, is het verstandig om professionele begeleiding te zoeken bij een bekkenfysiotherapeut. Een bekkenfysiotherapeut kan beoordelen welke begeleiding en oefeningen bij jouw klachten passen.
Bronnen: Fogarty, S., McInerney, C., Chalmers, J., Veale, K., & Hay, P. (2023). The Effectiveness of Massage in Managing Pregnant Women with Pelvic Girdle Pain: a Randomised Controlled Crossover Feasibility Study. International Journal of Therapeutic Massage and Bodywork, 16(4). Field, T. (2010). Pregnancy and labor massage. Expert Review of Obstetrics & Gynecology, 5(2), 177-181.